ولې ته سائل نۀ پېژنې؟

رحمت شاه سائل صېب څوک دے۔ ځنې خلک دومره ډېر مقبول مشهور ئي چې هر څوک ئي د خپلې فنکارۍ , شاعرۍله وجې پېژنې خو دومره ئي پېژنې چې څومره لوے فنکار دے څومره لوے اديب دے څومره لوے نقاد دے خو بلها خلک شته چې د پېژنګلو باجود د دې لوے شخصياتو د شخصي ژوند پۀ اړه معلومات نۀ لري۔ رحمت شاه سائل صېب هم دغه رنګ يو لوے شاعر,اديب,پوهان,لوے شخصيت دے کۀ هر څومره د دوې د نوم نۀ هر باشعوره پښتون خبر دے خو ډېر داسې خلک شته چې د ډېر شرم له وجې د چانه تپوس هم نۀ شي کولے چې رحمت شاه سائل صېب د کوم ځاے دے؟او کۀ چرې وکړي نو باخبره خلک ورته پۀ داسې نظر ګوري “لکه ته رحمت شاه سائل نۀ پېژني؟ مړه ستا خو جنازه هم نۀ کېږي” دا خبره صرف د رحمت شاه سايل تر حده محدود نۀ بلکې هر لوے اديب,شاعر متعلق دا خبره کېږي۔ رحمت شاه سائل څوک دے؟ د رحمت شاه سائل صېب خپل نوم ‘رحمت شاه خان’دے تخلص ئي مونږ ټولو ته علم دے چې سائل دے۔پۀ 10جولائي کال 1945 عيسوي کښې د (ملاکنډايجنسۍ) درګۍ کښې پېدا شوے دے۔ خو د رحمت شاه سائل نمسي […]

Read more

یہ طرم خان کون تھا؟ ۔ طرہ باز خان اتمان خیل

کوٹھی حیدر آباد دکن میں طرہ باز اتمانخیل شہید کی یادگار ۔۔۔جنگ آزادی 1857 کا مرد مجاہد آپ نے اکثر سنا ہوگا: ’فلاں بڑا طرم خان بنا پھرتا ہے،‘ لیکن کیا کبھی سوچا کہ یہ طرم خان کون تھا اور اس کی وجۂ شہرت کیا ہے؟ اصلی نام طور باز خان تھا پختونوں کے۔ایک جنگجو قبیلے۔اتمان خیل سے تعلق رکھتے تھے ۔طور باز خان کی والد باجوڑ سے دکن گئے تھے ایک محاورہ زبان زد عام ہے کہ ’بڑے طرم خان بنے پھرتے ہو یا پھر تم کون سے طرم خان ہو۔‘ ہم میں سے اکثر نے اردو کا یہ مشہور محاورہ سن رکھا ہے مگر شاید ہم یہ نہیں جانتے کہ طرم خان تھے کون اور ان کا کردار آخرکیسے لازوال ہو کر محاورے میں ڈھل گیا۔ اس محاورے کی کھوج ہمیں 1857 کی جنگ آزادی تک لے جاتی ہے جہاں ریاستِ حیدرآباد دکن کا نواب، جو ’نظام دکن‘ کہلاتا ہے، برطانیہ کا اتحادی ہے اور ان کی گرفت اتنی مضبوط ہے کہ کوئی بغاوت کا سوچ بھی نہیں سکتا۔ لیکن جب انگریز کے خلاف تحریک آزادی کے نعرے ہندوستان کے گلی کوچوں تک پہنچ جاتے ہیں تو اس کی بازگشت نظام حیدر آباد کے درو دیوار کو بھی […]

Read more

ژوندے پیر رحمت شاه سائل صېب

کله چې د پیرۍ او مریدۍ خبرې کېږي نو دغلته د عقیدې او عقیدت ذکر لازم او ملزوم وي، دانشوران وائي چې د پیر کمال د مرید په جهالت کې پټ دے، دا خبره دانشوران په دغه بنیاد کوي چې زمونږ د ټولنې زیات پیران دهوکه باز دي، خپل مریدان یې د خپل مهارت په زور په دغه ړوند عقیدت او جهالت کې ساتلي دي.خو کله چې زمونږ د ژوندي پیر رحمت شاه سائل صېب خبره راشي نو دغلته د پیرۍ او مریدۍ دغه قیصه بیخي سرچپه ده، سائل صېب پیر دے خو د دغه پیر د مریدۍ لپاره د خپلې خاورې، د خپل تاریخ، ادب او سیاست سره مینه او مطالعه ضروري ده. او هغه ځکه چې سائل صېب د خپلې زمانې د خپل تاریخ ترجمان شاعر او لیکوال دے.زما څلورم کال دے چې زۀ کوشش کوم چې په دغه ژوندي پیر باندې څۀ لیکل وکړم خو کله چې د خپل پیر مرتبې ته وګورم او خپلو بې معنو لفظونو ته ځیر شم نو بیا زۀ په دغه کوشش کې ناکامه پاتې شم. او هغه ځکه چې سائل صېب زما د نیکۀ په وختونو کې شعر لیکلے دے زما پلار هغه شعرونه اورېدلي دي او نن زۀ د هغه […]

Read more

رحمت شاه سائل

امين گل زوی دی چې په ۱۳۲۸ هـ ل کال د پېښور د ملاکنډ ايجنسۍ د درگی د سيمې د ورتير په نوم کلي کې زېږېدلی دی. رحمت شاه سايل لس ماشومان لري . او لا پخپل کلي کې اوسي. زده کړې زده کړه يې تر څلورم ټولگي پورې کړې، خو په ليک لوست ډېر ښه پوهيږي. له ماشومتوبه يي د ورځپاڼو له لوستلو سره مينه پيدا شوه او تل به يي لوستلې. تر دې چې ليکل او لوستل يي پوره پکې زده کړل او بيا خو يي وروسته آن مقالې هم ورته ليکلې. دندې رحمت شاه سايل د خپل د عمر لويه برخه، په خپل کلي کې د درزي په توگه تېره کړې. دوه کاله کېږي چې د باچاخان په مرکز کې د پښتون مياشتينۍ پازوال دی او همدغې خپرونې ته ليکنې چمتو کوي. ادبي ژوند رحمت شاه سايل له ماشومتوب نه په شعر وييلو پيل کړی. هغه خپل لومړنى شعر په ١٣ کلنۍ کې ووايه او بيا يې شل کاله وروسته خپل لومړنى کتاب چاپ کړ. د نوموړي گڼ شمېر شعرونو نه سندرې جوړې شوي چې د ډېرو سندرغاړو لخوا وييل شوي. چاپ شوي آثار د رحمت شاه سايل تر ډېر کتابونه خپاره شوي چې د هغه د […]

Read more

د اتمان خیلو د اتمان خیلۍ پیژندنه

د اتمان خیلو د اتمان خیلۍ پیژندنه یم پیدا د اشنــــغرهخو په فکر اتمان خیلیوه کږه ورانه ویجاړهغوندی زاڼه د دے سیل لیونے فلسفې قلندر مزاجه شاعر د بهرام خان نمسې غنی خان چې په ګرد پښتنو کښې یو ځانګړې حیثیت لرې۔ غنی خان د اتمان خیلو سره ډیرې ناستی پاستی کړې او د او اتمان خیلو سره یی خپل محفلونه شریک کړې۔د غنې وینا د پښتنو دپاره افاقې حيثیت لرې ځکه چی غنې د ژوند هر اړخ ته پام لرنه کړې ۔د اتمان خیلو سره د غنی خان د یوې قیصې ذکر کووم او بیا د غنی دغه شعرونه درسره شریکووم کووم چی یی د اتمان خیل قوم په اړه لیکلې۔دځوانۍ په عمر کښې یو ځل لکه د نور غوندی غنی خان د پړانګ غر””” یاده دی وی چې کل ضلع پړانګ غر کښې میشته دی““““په یو جماعت کښې نمونځ کوولو۔ خلق جمعه وو۔ دی کښې دکلې یو کس ځان سره ریډیو ریډیو راوړې وو۔د ریډیو په لیدلو سره سم په جماعت کښې شور او غوغا جوړه شوه۔””لکه څنګ چې پخوا دغه د جهل فکر عام وو ملانو به په ریډیو ، لاوډ سپیکر او نورو الاتو د کفر فتوې لګولې“““دغه شان په جماعت کښې د قهر و عذاب […]

Read more